***Philosopher***Activist***Photographer***Translator*** since 2007

Friday, February 11, 2011

Санаа зоволт

Сая хэдэн вэб сонин уншаад үүнийг бичихээр шийдлээ.
Санаа зовж байгаагаа л хэлэх гэсэн бөлгөө.
"Монголчууд бол алтан дээр суусан гуйлагчид" гэж, хэзээ ч юм хэн ч юм, бүү мэд тэгж хэлсэн юм байх. Алт зэс, эрдэс баялагаар наймаа худалдаа хийдэг, тэндээсээ ашиг хонжоо яаж олохыг мэддэг хүн л хэлсэн байж таараа. Хөөрхий газар дэлхийгээ малтаж ухаж амьдардаггүй байсан малчид нүүдэлчид "Би чинь гуйлгачин юм байна. Энэ газрын дор алт байхад ухаад авбал баяжих юм байна" гэсэн дүгнэлтээ хийгээд ханцуй шамлан орлоо. Засгийн газар, төр засаг ч үүнийг дэмжин улсынхаа өнцөг булан бүрт уурхай байгуулахыг зөвшөөрч. 90ээд оны эхэн үед урагшаа хойшоо гахай, Европоос машин, чингэлэг дүүрэн хүнс зөөн бизнес худалдааны гараагаа эхэлсэн хүмүүс одоо дэлхий хэмжээний наймаа хийхээр болжээ. (Жич.Европт амьдарч байгаа зарим нэгэн монголчууд энд тэндхийн дэлгүүрээс хулгай хийж, хулгайн бараагаа нэг монгол компанид зарж амь зогоодог. Тэр компани нь барааг монголд их л үнэтэй, Европын бараа гээд л зардаг гэж Европт байгаа монголчууд бүгд л ярьдаг. Хулгайн барааг нь зарсан компанийн хүмүүс хөрөнгөжиж баяжаад, төрийн өндөр албад очтолоо дэвшсэн гэдэг юм байна лээ.)
Тэр наймаа нь одоо уул уурхай. Энд тэнд хувьцаа гаргана л гэнэ. Их ч юм амлах юм. Ард түмэний толгойг худал хуурмагаар сайхан ч эргүүлэх юм. Надаас эхлээд хувьцааны талаар А ч, Б ч үгүй хүмүүс хэдэн сая байна. Мэдлэг, мэдээлэлгүй хүмүүсийг их тохуурхана. Үнэхээр л ард түмэндээ жишээ нь Эрдэнэс Таван Толгойн хувьцааны арван хувийг иргэдэд өгөх, арван хувийг дотоодын компаниудад худалдах ЧИН ХҮСЭЛТЭЙ бол юун түрүүнд том кампанит ажил явуулж, иргэдийн хувьцаа, биржийн талаар гэх мэт мэдлэгийг дээшлүүлмээр юм. Тэр талаар ямар ч сураг алга. Өөрөөр хэлбэл эрх мэдэлтэй, мэдлэгтэй, мэдээлэлтэй цөөн бүлэг хүмүүс бялууг хуваана гэсэн үг.
Нэг блогийн сэтгэгдэл дээр хэн нэгэн ийн бичсэн байв:
Зун би бээр нутагтаа сар гаран амраад ирсэн. Цаг хугацаа ч харавсан сум мэт өнгөрч нэг л мэдэхэд буцаг цаг болсон. Энд ирсэн хойноо л Монголд байсан сар гаранхан хугацаандаа үзсэн харсанаа шүүж тунгааж дүгнэлтэнд хүрэх гэж чадах ядахаараа л хичээлээ. Тэнд үнэхээр л Global члал цэцэг шиг нахиалж байх шиг.... Баян ядуугийн ялгаа маш их мэдрэгдсэн. Ер нь нийтээрээ Ухамсарын доройтолд орциймуудаа гэж ойлгосон. Нийгэм үнэхээр ядуу байсан. Тэрний жишээ нь Эх орны хишиг хэмээхт өдөр шөнөгүй оочирлох хүмүүсийг Нүдээрээ харсан(50000 төг өгж байлуу даа). Тэд зөвхөн өнөө маргаашаа л аргацааж, харцгааж байна. Тэд юуны төлөө хэний төлөө, яах гэж амьдарч байгаагаа ч мэдэхгүй байх шиг.

Ард түмэндээ эх орны хишиг гэгч зүйл тараагаад, хөөрхий ядарсан иргэд мөнгөндөө зогсч байх хойгуур, эх орон нь уул уурхай болж, хувьцаа нь цөөн хэдэн корпораци, олигархи, хувь хүмүүст очиж мэдэхээр үе иржээ.

"Хєдєє тал минь малаар дvvрэн
Хєвч ой нь ангаар бvрэн
Хєрсєн доор нь эрдэнээр арвин
Хvний хэрэгцээ цєм багтсан
Яндаж болшгvй далай шиг
Яасан баян нутаг вэ
Ямар их хувь заяагаар
Бид нар эзэн нь болж тєрєв
" (Д.Сэнгээ, Эх орон)
Одоо ч ингэж магтан дуулах цаг дуусах гээд байна шүү. Өөрөөр хэлбэл ЭЗЭН НЬ бид гэсэн ухамсар үүсэхээс өмнө л хамаг зүйл хуваагдаад дуусахад ойрхон байна. ...
Байгаль, экологийн талаар төр, засгийн түвшинд ярьж хэлж буй хүн ч, нам ч гэж алга. Хар багаасаа л "Монгол бол азийн тэгш өндөрлөгт оршдог, эрс тэс уур амьсгалтай, эмзэг экологийн бүтэцтэй улс" гээд л заалгаад байдаг. Үүнийгээ ухаарч ойлгодог, хэрэгжүүлдэг хүн алга. ...
Өнөө цаг бол европ, америк, канад гэх мэтийнхэн өөрсдийн эх нутагт уул уурхайгаа явуулж байсан цаг үеэс өөр болсон. Хамгийн том өөрчлөлт бол ТЕХНИК. Урьд нь 10 жилийн турш олборлох, ашиглах орд бол өнөөдөр нарийн техник технологиор бол юухан хийхэн нэг хоёр жилийн дотор л явагдах болсон л зүйл шүү дээ. Тиймээс ч энэ нүсэр нарийн машин техникээр үйл ажиллагаагаа явуулахын эсрэг тэмцдэг хөдөлгөөнүүд дэлхий дахинаар л нэг байна. ...
Энэ мэтчилэн миний санаа зоволтыг энэ хүртэл уншсан танд баярлалаа. Дор бүрнээ нэгийг бодож, хоёрыг тунгааж, гурван нүүдлийн цаадах алхамыг мэддэг байх цаг Монгол улсын хувьд ирээд байна.



No comments:

Post a Comment

Blog Archive

Popular Posts