***Philosopher***Activist***Photographer***Translator*** since 2007

Thursday, February 18, 2010

Номын сангаа магтан дуулнам би!

Миний бие болон эгч дүү маань багаасаа номтой нөхөрлөсөөр ирэв. Эгч маань аль дөрөв таван настайгаасаа л үсэг мэддэг болоод сонины гарчиг уншдаг байсан шиг санагдаж байна. Би ч гэхдээ сургуульд ороод л уншиж сурсан. Аав ээж маань анх хэзээ бид нарт ном авч өгч өгсөнийг сайн санахгүй байна. Нас балчир байхад янз бүрийн үлгэрийн ном авч өгдөг байсанаа сүүлдээ сургуульд оронгуут 90 ээд оны эхэн үеийн зах зээл дээр байсан бараг л бүх л хүүхдийн уран зохиолын ном худалдаж авч өгдөг байлаа. Одоо ч сонирхолтой ном байвал авч өгдөг юм.

Тав зургаан нас гаруйтай байхад (үүнээс ч хожуу байж магад) бэлэглэж байсан номыг би одоо хүртэл мартдаггүй юм. Нэрийг нь сайн санадаггүй ээ. Гэхдээ тэр өдөржин л бороо орсоныг санаж байна. Ээж намайг цэцэрлэгээс аваад аавын ажил дээр очив. Тэгтэл аав бидэнд цоо шинэ, онц сонирхолтой ном авсан гэдэгээ хэлээд үзүүллээв. Үнэхээр шинэ цаасны үнэр, өө сэвгүй нугалаа үрчилээгүй гял цал хоёр гурван ном. Тэндээсээ гурвуулаа автобусаар гэртээ харилаа. Бороо орж байсан болохоор автобус дүүрэн хүн. Гэхдээ тэр үед 89,90 онд монголчууд өнөөдөрийнхийг бодвол их л боловсон, соёлтой, найрсаг, шахцалдаж чихэлдээлгүй аятайхан автобусаараа үйлчилүүлдэг байсан санагднам.
Гэртээ очоод үнэхээр баярлаж номоо үзэж билээ. Гэхдээ ямар нэгэн үлгэр, уран зохиолын ном байсангүй. Харин геометрийн бас одон орон судлалын хүүхдэд зориулсан, энгийн бөгөөд сонирхолтой бичсэн боловч маш гүн утга агуулгатай ном байсаныг санаж байна. Тухайн үедээ уншиж чаддаггүй ч маш сайн чанарын зурагтай болохоор эхэн үедээ байнга л эргүүлж тойруулж бүх зурагийг нь үздэг байж билээ. Үзэх болгонд унших болгонд өөрөө дотор нь ороод л гариг эрхэсийн хооронд аялаж байна гээд л ... мөрөөдөж өгнө дөө. Одон орон, физикийн ном маань миний сонирхолыг маш ихээр татаж миний хамагийн дуртай ном болсон бөгөөд миний цааш цаашдын сонирхол, хүсэл, үзэл бодолд маш ихээр нөлөөлсөн гэж боддог. Миний уншсан хамагийн анхны шинжлэх ухаанч ном байсан юм. Ээж аав хоёртоо тэр номыг бэлэглэсэнд хязгааргүй ихээр баярлаж байлаа.

Өнөөдөр ахин аав ээждээ хязгааргүй баярлаж байгаагаа хэлэхийг хүснэм.
Одоо надад нэгхэн дуртай номон дотороо биш, хэдэн зуун мянган уншихыг хүссэн "номон далайд" хөвж, хөлбөрөх боломжтой болжээ. Тэр номон далай бол миний хайрт номын сан юм. Номын сангаа магтан дуулж блогтоо бичихээр шийдэв.
Дээрх зураг хичээл номоо хийж буй байдал маань.Орой шөнө болтол суух боломжтой. Орой болохоор оюутаны хөл татраад бараг хүнгүй. Заримдаа нэг давхарт би л ганцаараа сууж байх жишээтэй. Номнуудаа шууд хэрэглэх боломжтойгоор тавиураар ярайтал өрсөн. Хүн төрөлхтөний бүхий л ололт амжилт, алдаа оноо, дэвшил, уруудалтай холбоотой ном энд бий.
Номын тавиурын дундуур алхвал энэ бүх зүйлийг уншиж мэдэж, номын зохиогчтой яриа өрнүүлэх хүсэл ундарна. Аль 2500 жилийн өмнө амьдарч байсан философичоос эхлээд л бүгдэнтэй нь номоор дамжуулж ярилцах боломжтой. Ядаж л юу хэлэхийг нь сонсох хүсэлтэй. Эрдэм мэдлэг, гэгээрэл ухааралын төлөө зүтгэж буй хэн бүхэн номын санд орвол аз жаргал, баяр хөөр гээд нэгэн зэрэг зөндөө олон мэдрэмжийг эдэлнэ.
Биднээс номын сангийн хэрэглэгч болгоноос шаардаж буй нэг л зүйл бол: номоо хайрлах. Номын санд орвол угаас энэ бүхэнийг хайрлахгүй, хүндлэхгүй байхын аргагүй.
Номын сан маань орчин үеийн шинэ тохижилттой. Таван давхар. Хаа дуртай газараа сууж болно. Цонхны хажууд агаарт суух уу, хүн амьтанаас бөглүү мухарт суух уу, тухай өдөрийн ааш, цагийн байдалаас хамаарна.
Бага байхдаа хэзээ нэгэн цагт ийм номон далайд сэлнэ гэж огт бодож байсангүй.

Тиймээс хүн болгон номын их өргөөгөөр зочилох боломжтой байх болтугай!

2 comments:

  1. Юу билээ дээ сонирхолтой алгебр ч билүү тиймэрхүү нэртэй байсан байх аа. Үнэхээр гоё номнууд байсан шүү. Нээрээ одоо надад лав байдаггүй ураад л хаясан юм байхдаа.. Аав ээжийн нэг заагаагүй юм нь номоо хайрлахыг заагаагүй, уншсан, үзсэний дараа урж тасдаад, жимс энэ тэр боогоод хаячихдаг нөхөр байжээ.. харамсалтай...
    Хүүхэдтэй болохоороо номын сангаа баян байлгаж, бас номыг хайрлаж нөгөө өвөө эмээ нар адис авдаг шиг л хайрлахыг зааж сургахыг хичээнэ дээ. ;)

    ReplyDelete
  2. zee huu nom urj jims booj baisan nugelee huuhedee nomond hairtai bolgoson buyanaar namichilah ni bielen buteh boltugai geed yuruuchii!!

    @ dudguilan: ...blogiin zochiddoo herhen filosof sonirhoh bolson uchir shaltgaan nuhtsuluusuu sonirhuulaach. 10 jild niigem sudlal deer filosof gedeg ugiig anh sonsoj zarim negen filosfchdiin talaar zaalgaj baisan shig sanagdana. kunziin surgaali gej lav sonsoj baisan yum, tegeed ih surguulid ch mun filosof gej hicheel orj baisan yum, neg argalaad ch biluu dungee taviulj baisan baih, filosof gedeg ugnees uur oilgoltgui baisaniig bodhod. Buduuleg bidnii dund barag filosof surdag esvel filosof sonirhodg huniig jiriin bus esvel complextei tuvugtei humuus hemeen oilgoh ni ch tsuungui baidag. Bi ch neg ih ooshoodoggui yavsan uye ch bi. Gehdee suuliin jiluuded minii sonirholiig ih tatdag bolj. Harin ta nas zaluu tsus shingen tsagaasaa sonirhoh bolson talaar chin asuuj baigagui yum baina. Shashind orogchdiin ajiglaad baihad ihenhdee neg asuudaltai baij baigaad ter asuudala shiideh arga zam haij yavaad l ordog met. Filosofch hun yur ni ene niigemd tuahilbal yamar salbart herhen huvi nemer oruulj boloh ve? saya neg zuil radiogor sonsoj baihad psychologiin zuvulguu ugdugtei ijil zarim neg stressdsen esvel depressdsen humuusd philosophchid zuvulguu ugj zovlon zudguurees ni angijruulj baina gej sonloo... geh metchilen. Filosofiig bi negen itgel tailbar aguulsan tailbarlah gej oroldson gedegeeree shashin met uzdeg yum gehdee yalgaa ni bol shinleg sanaa onoloor bas hugjij devshij mun zarimdaa uursdiin onoloo uurhilj nyatsaaj baidagaara shinjleh uhaan gej oilgood baigaa zuv bol.
    Busad zochidod bas sonirholtoi baij magadgui yumuu gej bodood end asuula.

    ReplyDelete

Blog Archive

Popular Posts